Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC thay cho Thông tư 132/2018/TT-BTC. Bên cạnh việc cập nhật căn cứ pháp lý mới theo Luật Kế toán và Luật Doanh nghiệp hiện hành, Thông tư 58/2026/TT-BTC còn bổ sung một số quy định quan trọng về tổ chức bộ máy kế toán, trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật và nguyên tắc lập chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính. Bài viết tổng hợp những điểm đáng chú ý doanh nghiệp cần biết trước thời điểm văn bản chính thức có hiệu lực.

Mục Lục 1. Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC 2. Những điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 58/2026/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ 2.1. Bổ sung hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vào đối tượng được áp dụng chế độ kế toán 2.2. Nới rộng quy định về người làm kế toán tại doanh nghiệp siêu nhỏ 2.3. Thiết kế lại hệ thống sổ kế toán theo từng phương pháp nộp thuế 2.4. Ban hành hệ thống sổ kế toán mới phù hợp với từng phương pháp tính thuế 2.5. Làm rõ trách nhiệm lập báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ 3. Bảng so sánh những thay đổi đáng chú ý giữa Thông tư 58/2026/TT-BTC và Thông tư 132/2018/TT-BTC

1. Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC

Ngày 25/05/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, thay thế toàn bộ Thông tư 132/2018/TT-BTC.

Thông tư được xây dựng trên cơ sở các quy định của Luật Kế toán, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của nhiều luật trong lĩnh vực tài chính, kế toán, thuế và các văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính.

Về hiệu lực thi hành, Thông tư 58/2026/TT-BTC có một số nội dung đáng lưu ý:

- Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

- Áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/07/2026.

- Thông tư 132/2018/TT-BTC hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư 58/2026/TT-BTC có hiệu lực.

Theo Điều 1, Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn về chứng từ kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp vẫn được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Đối tượng áp dụng của Thông tư gồm:

- Doanh nghiệp siêu nhỏ.

- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có nhu cầu áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư này.

Việc tiếp tục cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự nguyện áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC được đánh giá là phù hợp với lộ trình tăng cường minh bạch sổ sách, chứng từ và các quy định mới về quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.

2. Những điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 58/2026/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

So với Thông tư 132/2018/TT-BTC, Thông tư 58/2026/TT-BTC tiếp tục kế thừa nhiều quy định hiện hành, đồng thời bổ sung và làm rõ một số nội dung liên quan đến đối tượng áp dụng, tổ chức công tác kế toán, người làm kế toán và trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật. Dưới đây là một số điểm mới đáng chú ý doanh nghiệp cần lưu ý khi triển khai thực hiện từ ngày 01/07/2026.

2.1. Bổ sung hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vào đối tượng được áp dụng chế độ kế toán

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư 58/2026/TT-BTC là mở rộng đối tượng được áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư.

Cụ thể, theo Điều 2, Thông tư 58/2026/TT-BTC, đối tượng áp dụng bao gồm:

- Doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có nhu cầu áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư.

Trong khi đó, Thông tư 132/2018/TT-BTC trước đây chỉ quy định chế độ kế toán áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ.

Như vậy, kể từ ngày 01/07/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có thể chủ động lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC để tổ chức chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính phù hợp với nhu cầu quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình.

Quy định này cũng tạo cơ sở pháp lý để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từng bước chuẩn hóa công tác kế toán, phù hợp với xu hướng tăng cường minh bạch hóa dữ liệu và quản lý thuế bằng phương thức điện tử.

2.2. Nới rộng quy định về người làm kế toán tại doanh nghiệp siêu nhỏ

Một điểm mới đáng chú ý khác tại Thông tư 58/2026/TT-BTC là quy định linh hoạt hơn về việc bố trí người làm kế toán, phù hợp với đặc thù tổ chức và quy mô hoạt động của doanh nghiệp siêu nhỏ.

Theo Điều 3, Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người làm kế toán là người thân của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu, giám đốc, tổng giám đốc hoặc cấp phó phụ trách tài chính - kế toán, bao gồm:

- Cha đẻ, mẹ đẻ.

- Cha nuôi, mẹ nuôi.

- Vợ hoặc chồng.

- Con đẻ, con nuôi.

- Anh, chị, em ruột.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp siêu nhỏ cũng được bố trí làm kế toán đối với các cá nhân đang đảm nhiệm một số công việc khác trong doanh nghiệp như:

- Người làm công tác quản lý, điều hành.

- Thủ kho.

- Thủ quỹ.

- Người thường xuyên thực hiện nhiệm vụ mua, bán tài sản của doanh nghiệp.

Trường hợp không tự bố trí nhân sự kế toán, doanh nghiệp có thể thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định của pháp luật để đáp ứng yêu cầu quản lý và hạch toán.

Ngoài ra, Thông tư 58/2026/TT-BTC tiếp tục khẳng định doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Trường hợp doanh nghiệp chỉ bố trí người phụ trách kế toán thì người này được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ kế toán, sổ kế toán và báo cáo tài chính của đơn vị theo quy định.

So với quy định áp dụng đối với nhiều loại hình doanh nghiệp khác, cơ chế này giúp doanh nghiệp siêu nhỏ chủ động hơn trong việc tổ chức bộ máy kế toán, đồng thời giảm bớt áp lực về nhân sự và chi phí tuân thủ.

2.3. Thiết kế lại hệ thống sổ kế toán theo từng phương pháp nộp thuế

Một trong những thay đổi đáng chú ý tại Thông tư 58/2026/TT-BTC là việc xây dựng hệ thống sổ kế toán tương ứng với từng phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN của doanh nghiệp siêu nhỏ.

Thay vì áp dụng một hệ thống sổ kế toán chung, Thông tư phân chia thành 4 trường hợp cụ thể tại Chương II nhằm bảo đảm việc ghi chép, theo dõi doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế phù hợp với từng phương thức tính thuế đang áp dụng.

2.3.1. Doanh nghiệp nộp thuế GTGT và thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu

Đây là trường hợp có chế độ kế toán đơn giản nhất.

Về chứng từ kế toán, doanh nghiệp sử dụng hóa đơn và các chứng từ khác làm căn cứ xác định doanh thu theo quy định của pháp luật.

Về sổ kế toán, doanh nghiệp áp dụng:

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S1-DNSN).

Mẫu sổ, nội dung và phương pháp ghi chép được hướng dẫn chi tiết tại Điều 5, Thông tư 58/2026/TT-BTC.

2.3.2. Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế

Đối với trường hợp này, doanh nghiệp phải theo dõi đồng thời doanh thu, chi phí và thu nhập tính thuế.

Các chứng từ kế toán được sử dụng gồm:

- Hóa đơn.

- Bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn.

- Các chứng từ kế toán khác làm căn cứ xác định doanh thu, thu nhập, chi phí và số thuế phải nộp theo quy định.

Doanh nghiệp áp dụng các sổ kế toán sau:

- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S2a-DNSN).

- Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (Mẫu số S2b-DNSN).

- Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu số S2c-DNSN).

- Sổ chi tiết tiền (Mẫu số S2d-DNSN).

2.3.3. Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu

Đây là nhóm doanh nghiệp phải theo dõi thuế GTGT đầu vào, đầu ra để thực hiện khấu trừ nhưng thuế TNDN vẫn được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.

Theo Điều 7, Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp sử dụng hóa đơn, bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ kế toán liên quan để xác định doanh thu và nghĩa vụ thuế.

Các sổ kế toán áp dụng gồm:

- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S3a-DNSN).

- Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT (Mẫu số S3b-DNSN).

2.3.4. Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và thuế TNDN trên thu nhập tính thuế

Đây là trường hợp có yêu cầu quản lý kế toán tương đối đầy đủ trong nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ do phải theo dõi cả doanh thu, chi phí, thu nhập tính thuế và nghĩa vụ thuế GTGT.

Theo Điều 8, Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp sử dụng hóa đơn, bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ kế toán khác theo quy định của pháp luật về thuế và kế toán.

Hệ thống sổ kế toán áp dụng gồm:

- Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (Mẫu số S2b-DNSN).

- Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu số S2c-DNSN).

- Sổ chi tiết tiền (Mẫu số S2d-DNSN).

- Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT (Mẫu số S3b-DNSN).

Có thể thấy, Thông tư 58/2026/TT-BTC đã thiết kế hệ thống sổ kế toán theo hướng gắn với phương pháp tính thuế của từng doanh nghiệp. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ phải sử dụng các loại sổ thực sự cần thiết, đồng thời đơn giản hóa việc theo dõi và kê khai nghĩa vụ thuế trong quá trình hoạt động.

Bài viết tham khảo: Trường hợp không phải nộp thuế TNDN chuyển nhượng cổ phần. Phạt truy thu thuế TNDN: Nguyên nhân và cách khắc phục. Hướng dẫn lập tờ khai thuế TNDN theo Thông tư 80/2021/TT-BTC.

2.4. Ban hành hệ thống sổ kế toán mới phù hợp với từng phương pháp tính thuế

Cùng với việc phân loại chế độ kế toán theo từng phương pháp nộp thuế, Thông tư 58/2026/TT-BTC cũng ban hành hệ thống mẫu sổ kế toán mới dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ.

Tùy thuộc phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNDN đang áp dụng, doanh nghiệp sử dụng các mẫu sổ kế toán tương ứng sau đây:

Ký hiệu	Tên sổ kế toán
S1-DNSN	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
S2a-DNSN	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
S2b-DNSN	Sổ chi tiết doanh thu, chi phí
S2c-DNSN	Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa
S2d-DNSN	Sổ chi tiết tiền
S3a-DNSN	Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
S3b-DNSN	Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT

Bên cạnh các sổ kế toán bắt buộc theo từng trường hợp quy định tại Điều 5, Điều 6, Điều 7 và Điều 8 của Thông tư, doanh nghiệp siêu nhỏ còn được sử dụng thêm các sổ kế toán chi tiết phục vụ nhu cầu quản trị và theo dõi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Danh mục sổ kế toán chi tiết gồm:

- Sổ chi tiết thanh toán công nợ (Mẫu số S4a-DNSN).

- Sổ tài sản cố định (Mẫu số S4b-DNSN).

- Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác (Mẫu số S4c-DNSN).

- Sổ theo dõi vốn chủ sở hữu (Mẫu số S4d-DNSN).

So với Thông tư 132/2018/TT-BTC, hệ thống sổ kế toán tại Thông tư 58/2026/TT-BTC được thiết kế theo hướng gắn với từng phương pháp tính thuế và nhu cầu quản lý thực tế của doanh nghiệp siêu nhỏ. Điều này giúp doanh nghiệp dễ lựa chọn, áp dụng và tổ chức công tác kế toán phù hợp với quy mô hoạt động của mình.

Có thể bạn quan tâm: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.

2.5. Làm rõ trách nhiệm lập báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ

Một điểm đáng chú ý khác tại Thông tư 58/2026/TT-BTC là quy định rõ hơn về đối tượng phải lập báo cáo tài chính và trường hợp không bắt buộc nộp báo cáo tài chính cho cơ quan thuế.

Theo Khoản 1, Điều 10, Thông tư 58/2026/TT-BTC, trách nhiệm lập báo cáo tài chính được xác định theo phương pháp tính thuế TNDN mà doanh nghiệp đang áp dụng.

Cụ thể:

- Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo phương pháp trên thu nhập tính thuế phải lập báo cáo tài chính theo quy định của Thông tư.

- Việc nộp và thời hạn nộp báo cáo tài chính được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

- Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ không bắt buộc phải lập báo cáo tài chính để nộp cho cơ quan thuế.

Tuy nhiên, trường hợp doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu nhưng lựa chọn áp dụng chế độ kế toán quy định tại Điều 6 hoặc Điều 8, Thông tư 58/2026/TT-BTC để phục vụ nhu cầu quản lý thì vẫn phải lập báo cáo tài chính.

Đối với các trường hợp này, báo cáo tài chính không phải nộp cho cơ quan thuế mà được lưu giữ tại doanh nghiệp theo quy định về lưu trữ hồ sơ, đồng thời cung cấp khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Về hệ thống báo cáo tài chính, khoản 2 Điều 10 Thông tư 58/2026/TT-BTC quy định doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo phương pháp trên thu nhập tính thuế lập 2 báo cáo cơ bản gồm:

- Báo cáo tình hình tài chính (Mẫu số B01-DNSN).

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B02-DNSN).

So với nhiều chế độ kế toán khác, hệ thống báo cáo tài chính theo Thông tư 58/2026/TT-BTC được thiết kế theo hướng tinh gọn, tập trung vào các thông tin cơ bản về tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp siêu nhỏ.

3. Bảng so sánh những thay đổi đáng chú ý giữa Thông tư 58/2026/TT-BTC và Thông tư 132/2018/TT-BTC

Thông tư 58/2026/TT-BTC không chỉ thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC mà còn điều chỉnh cách tiếp cận đối với chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng tính linh hoạt trong tổ chức công tác kế toán và phù hợp hơn với phương pháp quản lý thuế hiện hành.

Dưới đây là một số điểm khác biệt đáng chú ý giữa hai văn bản:

Tiêu chí	Thông tư 132/2018/TT-BTC	Thông tư 58/2026/TT-BTC
Hiệu lực áp dụng	Áp dụng từ ngày 15/02/2019 và thực hiện cho các năm tài chính từ năm 2019 đến hết ngày 30/06/2026.	Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/07/2026.
Đối tượng áp dụng	Doanh nghiệp siêu nhỏ.	Doanh nghiệp siêu nhỏ; đồng thời cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có nhu cầu áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư.
Người làm kế toán	Quy định theo các nguyên tắc chung của pháp luật kế toán.	Cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ bố trí một số đối tượng là người thân của người quản lý doanh nghiệp làm kế toán theo quy định tại Điều 3.
Tổ chức bộ máy kế toán	Thực hiện theo quy định của Thông tư 132/2018/TT-BTC.	Linh hoạt hơn trong việc bố trí người làm kế toán, thuê dịch vụ kế toán hoặc phân công người phụ trách kế toán.
Kế toán trưởng	Thực hiện theo quy định của pháp luật kế toán đối với doanh nghiệp siêu nhỏ.	Không bắt buộc bố trí kế toán trưởng; người phụ trách kế toán được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính theo quy định.
Hệ thống sổ kế toán	Áp dụng hệ thống sổ kế toán theo quy định tại Thông tư 132/2018/TT-BTC.	Thiết kế hệ thống sổ kế toán theo từng phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNDN của doanh nghiệp.
Báo cáo tài chính	Quy định hệ thống báo cáo tài chính theo mẫu của Thông tư 132/2018/TT-BTC.	Chỉ bắt buộc lập báo cáo tài chính đối với doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế; một số trường hợp không phải nộp báo cáo tài chính cho cơ quan thuế.
Mẫu biểu kế toán	Sử dụng các mẫu chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính ban hành kèm Thông tư 132/2018/TT-BTC.	Ban hành hệ thống mẫu sổ kế toán và báo cáo tài chính mới phù hợp với phương pháp tính thuế và nhu cầu quản lý của doanh nghiệp siêu nhỏ.

Nhìn chung, Thông tư 58/2026/TT-BTC tiếp tục duy trì định hướng đơn giản hóa chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ nhưng có nhiều điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn trong tổ chức nhân sự kế toán, ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính.

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, đồng thời bảo đảm đáp ứng yêu cầu quản lý, lưu trữ và cung cấp thông tin kế toán theo quy định của pháp luật.

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.