Thuế thu nhập cá nhân không còn chỉ áp dụng với người làm công ăn lương mà đang tác động trực tiếp tới hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng online, làm affiliate, livestream, cho thuê tài sản… Từ năm 2026, nhiều quy định mới liên quan đến ngưỡng doanh thu chịu thuế, quản lý thuế trên nền tảng số và cách xác định nghĩa vụ thuế đã bắt đầu được áp dụng, khiến người nộp thuế cần chủ động cập nhật để tránh bị truy thu hoặc xử phạt.

Mục Lục 1. Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/7/2026? 2. Các trường hợp không phải nộp thuế TNCN mới nhất năm 2026 3. Cách tính thuế thu nhập cá nhân mới nhất hiện nay 4. Những thay đổi đáng chú ý về thuế TNCN từ năm 2026

1. Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/7/2026?

Từ ngày 01/7/2026, việc xác định đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được thực hiện theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Trong đó, không chỉ người làm công ăn lương mà nhiều nhóm cá nhân có hoạt động kinh doanh, đầu tư, giao dịch tài sản hoặc tạo thu nhập trên nền tảng số cũng thuộc diện chịu thuế theo quy định.

Đáng chú ý, thời gian gần đây, cơ quan thuế đang tăng cường quản lý đối với hoạt động bán hàng online, livestream, tiếp thị liên kết (affiliate), kinh doanh thương mại điện tử và các khoản thu nhập nhận qua tài khoản ngân hàng hoặc nền tảng số.

1.1. Người nộp thuế TNCN gồm những ai?

Theo Điều 2, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, người nộp thuế TNCN bao gồm:

- Cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam.

- Cá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam.

Trong đó, cá nhân cư trú là người đáp ứng một trong các điều kiện sau:

- Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.

- Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam, bao gồm nơi đăng ký thường trú hoặc nhà thuê để ở theo hợp đồng thuê có thời hạn.

Ngược lại, cá nhân không đáp ứng các điều kiện trên sẽ được xác định là cá nhân không cư trú.

Việc phân biệt cá nhân cư trú và không cư trú rất quan trọng vì liên quan trực tiếp đến phạm vi thu nhập chịu thuế, cách tính thuế và thuế suất áp dụng.

1.2. Những khoản thu nhập phải chịu thuế TNCN từ năm 2026

Theo Điều 3, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thu nhập chịu thuế TNCN gồm nhiều nhóm khác nhau, trừ các khoản được miễn thuế theo quy định.

Một số nhóm thu nhập phổ biến gồm:

- Thu nhập từ tiền lương, tiền công.

- Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

- Thu nhập từ thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số.

- Thu nhập từ đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, chứng khoán.

- Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.

- Thu nhập từ trúng thưởng.

- Thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại.

- Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng.

- Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, chuyển nhượng tên miền “.vn”, tín chỉ carbon, biển số xe trúng đấu giá…

So với trước đây, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã bổ sung thêm một số loại thu nhập mới phát sinh trong nền kinh tế số như chuyển nhượng tài sản số, tín chỉ carbon hay biển số xe trúng đấu giá.

1.3. Hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng online cần đặc biệt lưu ý từ năm 2026

Một trong những thay đổi đáng chú ý từ năm 2026 là việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh.

Theo Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định 141/2026/NĐ-CP, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc không bị quản lý thuế. Hiện nay, cơ quan thuế đang tăng cường đối chiếu dữ liệu từ: sàn thương mại điện tử; ngân hàng; đơn vị vận chuyển; nền tảng thanh toán; hóa đơn điện tử.

Do đó, các cá nhân bán hàng online, livestream, làm affiliate hoặc kinh doanh trên nền tảng số vẫn cần theo dõi doanh thu thực tế để xác định đúng nghĩa vụ thuế và tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt.

2. Các trường hợp không phải nộp thuế TNCN mới nhất năm 2026

Không phải mọi khoản thu nhập phát sinh đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Theo quy định hiện hành, nhiều trường hợp được miễn thuế hoặc chưa đến ngưỡng chịu thuế, đặc biệt đối với người lao động có thu nhập thấp, hộ kinh doanh nhỏ và một số khoản thu nhập đặc thù.

2.1. Người lao động có thu nhập dưới mức giảm trừ gia cảnh

Theo quy định hiện hành, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công sau khi trừ các khoản giảm trừ mà chưa đến mức phải nộp thuế thì không phát sinh thuế TNCN.

Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh đang được áp dụng gồm:

- Giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm).

- Giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.

Ngoài giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế còn có thể được trừ: Các khoản bảo hiểm bắt buộc; quỹ hưu trí tự nguyện; khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học theo quy định.

Trên thực tế, nhiều người lao động dù có thu nhập hàng tháng nhưng sau khi tính các khoản giảm trừ vẫn không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế TNCN.

2.2. Hộ kinh doanh có doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở xuống

Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý từ năm 2026.

Theo Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định 141/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN.

Đồng thời, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở xuống cũng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo quy định mới.

So với mức ngưỡng cũ 500 triệu đồng/năm, quy định mới đã nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên gấp đôi, tác động trực tiếp đến:

- Hộ kinh doanh nhỏ.

- Cá nhân bán hàng online.

- Người làm dịch vụ tự do.

- Cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử.

Tuy nhiên, dù không phát sinh thuế TNCN, hộ và cá nhân kinh doanh vẫn cần theo dõi doanh thu thực tế để xác định đúng ngưỡng chịu thuế theo quy định.

2.3. Một số khoản thu nhập được miễn thuế TNCN

Ngoài các trường hợp chưa đến ngưỡng chịu thuế, pháp luật hiện hành cũng quy định nhiều khoản thu nhập được miễn thuế TNCN.

Một số khoản phổ biến gồm:

- Kiều hối nhận từ nước ngoài.

- Tiền lương làm ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với làm việc ban ngày hoặc trong giờ bình thường.

- Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất của cá nhân.

- Lãi tiền gửi tại ngân hàng, tổ chức tín dụng.

- Thu nhập từ học bổng.

- Tiền bồi thường bảo hiểm.

- Thu nhập từ thừa kế, quà tặng giữa một số đối tượng thân nhân theo quy định.

- Phần tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả.

Đáng chú ý, với hoạt động làm thêm giờ, chỉ phần thu nhập được trả cao hơn so với mức lương làm việc thông thường mới thuộc diện miễn thuế TNCN theo quy định.

Bài viết tham khảo: Hoàn thuế TNCN 2026: Điều kiện, cách tính và thủ tục người lao động cần biết. Hướng dẫn tự quyết toán thuế TNCN online năm 2026 trên Cổng Dịch vụ công. Hướng dẫn xử lý khi bị tổ chức khai sai, khai khống thu nhập trên hồ sơ quyết toán thuế TNCN.

3. Cách tính thuế thu nhập cá nhân mới nhất hiện nay

Tùy từng loại thu nhập, pháp luật sẽ áp dụng cách tính thuế thu nhập cá nhân khác nhau. Trong đó, người làm công ăn lương áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần, còn hộ và cá nhân kinh doanh thường tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu.

3.1. Cách tính thuế TNCN đối với người làm công ăn lương

Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, thuế TNCN được tính theo công thức:

Thuế thu nhập cá nhân  =  Thu nhập tính thuế  x  Thuế suất.

Trong đó, thu nhập tính thuế được xác định như sau:

Các khoản giảm trừ phổ biến gồm:

- Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 11 triệu đồng/tháng.

- Giảm trừ mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.

- Các khoản bảo hiểm bắt buộc.

- Khoản đóng góp từ thiện, khuyến học, nhân đạo theo quy định.

Sau khi xác định thu nhập tính thuế, người lao động sẽ áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 07 bậc, với thuế suất từ 5% đến 35%.

Điều này đồng nghĩa người có thu nhập càng cao thì phần thu nhập vượt bậc sẽ chịu mức thuế suất cao hơn.

3.2. Cách tính thuế TNCN đối với hộ, cá nhân kinh doanh

Từ năm 2026, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm sẽ thuộc diện phải nộp thuế TNCN theo quy định tại Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định 141/2026/NĐ-CP.

Thuế TNCN đối với hộ kinh doanh thường được tính theo tỷ lệ % trên doanh thu thực tế:

Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ thuế TNCN

Tỷ lệ thuế TNCN sẽ khác nhau tùy ngành nghề kinh doanh. Ví dụ:

- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%.

- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%.

- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: 1,5%.

- Hoạt động kinh doanh khác: 1%.

Đối với cá nhân bán hàng online hoặc kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, doanh thu tính thuế có thể được cơ quan thuế đối chiếu thông qua dữ liệu từ sàn thương mại điện tử; tài khoản ngân hàng; đơn vị vận chuyển; hóa đơn điện tử; nền tảng thanh toán.

Do đó, trường hợp doanh thu thực tế vượt ngưỡng nhưng không kê khai đúng có thể bị truy thu và xử phạt theo quy định.

3.3. Cá nhân bán hàng online, làm affiliate đóng thuế thế nào?

Hiện nay, hoạt động bán hàng online, livestream, tiếp thị liên kết (affiliate) và sáng tạo nội dung số đang là nhóm được cơ quan thuế tăng cường quản lý.

Trường hợp cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, nghĩa vụ thuế sẽ được xác định theo doanh thu và ngành nghề hoạt động. Nếu doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm, cá nhân sẽ thuộc diện phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu.

Đối với cá nhân không đăng ký hộ kinh doanh nhưng nhận tiền hoa hồng, quảng cáo hoặc doanh thu từ nền tảng số, khoản thu nhập này vẫn có thể thuộc diện chịu thuế TNCN theo quy định về thu nhập từ kinh doanh hoặc thu nhập từ tiền công, tiền thù lao.

Hiện nay, nhiều nền tảng, sàn thương mại điện tử và trung gian thanh toán đã thực hiện cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế theo quy định. Vì vậy, trường hợp phát sinh doanh thu lớn nhưng không kê khai thuế đúng quy định có thể bị: truy thu thuế; tính tiền chậm nộp; xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Đây cũng là lý do nhiều cá nhân kinh doanh online đang chủ động đăng ký hộ kinh doanh và kê khai doanh thu để hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

4. Những thay đổi đáng chú ý về thuế TNCN từ năm 2026

Bên cạnh các quy định về cách tính thuế và đối tượng chịu thuế, năm 2026 cũng được xem là giai đoạn có nhiều thay đổi lớn trong quản lý thuế thu nhập cá nhân, đặc biệt với hộ kinh doanh và hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

4.1. Chính thức nâng ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh lên 01 tỷ đồng/năm

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng/năm.

Nội dung này được quy định tại Luật số 09/2026/QH16 và hướng dẫn tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP.

Theo đó:

- Cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN.

- Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm sẽ thuộc diện chịu thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.

Việc nâng ngưỡng doanh thu được đánh giá giúp giảm áp lực thuế cho nhiều hộ kinh doanh nhỏ, cá nhân bán hàng online hoặc hoạt động kinh doanh quy mô hộ gia đình.

4.2. Tăng quản lý thuế đối với thương mại điện tử và nền tảng số

Thời gian gần đây, cơ quan thuế liên tục đẩy mạnh quản lý đối với hoạt động bán hàng online; livestream bán hàng; tiếp thị liên kết (affiliate); sáng tạo nội dung số; kinh doanh qua sàn thương mại điện tử.

Nhiều nền tảng, đơn vị trung gian thanh toán và sàn thương mại điện tử đã thực hiện cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế theo quy định.

Điều này đồng nghĩa doanh thu từ hoạt động kinh doanh online hiện nay ngày càng dễ được đối chiếu, xác minh thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc tự kê khai như trước.

4.3. Dữ liệu ngân hàng, hóa đơn điện tử được kết nối phục vụ quản lý thuế

Một xu hướng đáng chú ý từ năm 2026 là việc tăng cường kết nối dữ liệu phục vụ quản lý thuế.

Hiện nay, cơ quan thuế đang từng bước khai thác dữ liệu từ tài khoản ngân hàng; hóa đơn điện tử; sàn thương mại điện tử; đơn vị vận chuyển; nền tảng thanh toán.

Việc đồng bộ dữ liệu giúp cơ quan quản lý có thêm căn cứ xác định doanh thu thực tế của hộ và cá nhân kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.

4.4. Nhiều hộ kinh doanh chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế

Cùng với quá trình số hóa quản lý thuế, nhiều hộ kinh doanh hiện nay đang chuyển dần từ hình thức khoán thuế sang kê khai doanh thu thực tế.

Đây được xem là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hóa đơn điện tử ngày càng phổ biến, dữ liệu thanh toán được kiểm soát chặt hơn và hoạt động bán hàng online phát sinh doanh thu lớn.

Việc kê khai theo doanh thu thực tế giúp hạn chế rủi ro chênh lệch doanh thu, truy thu hoặc xử phạt thuế trong quá trình hoạt động kinh doanh.

Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 có nhiều thay đổi đáng chú ý liên quan đến ngưỡng doanh thu chịu thuế, quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh online và cách xác định nghĩa vụ thuế của cá nhân. Việc chủ động cập nhật quy định mới sẽ giúp người nộp thuế kê khai đúng, hạn chế rủi ro truy thu và tránh các vi phạm trong quá trình kinh doanh, làm việc và phát sinh thu nhập.

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.