Từ ngày 01/01/2026, nhiều quy định quan trọng về thuế giá trị gia tăng chính thức được áp dụng theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, Luật số 149/2025/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC. Việc nắm rõ căn cứ tính thuế, công thức xác định số thuế GTGT phải nộp theo từng phương pháp sẽ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện kê khai đúng quy định, hạn chế rủi ro sai sót và đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế hiện hành.

Mục Lục 1. Các phương pháp tính thuế GTGT theo quy định mới nhất năm 2026 2. Cách tính thuế GTGT mới nhất năm 2026 theo từng phương pháp 3. Một số câu hỏi quan trọng cần lưu ý khi tính thuế GTGT năm 2026

1. Các phương pháp tính thuế GTGT theo quy định mới nhất năm 2026

Theo Điều 10, Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, hiện nay pháp luật Việt Nam quy định 02 phương pháp tính thuế GTGT gồm:

- Phương pháp khấu trừ thuế.

- Phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu.

Đây là hai cơ chế tính thuế cơ bản được áp dụng tùy theo quy mô hoạt động, doanh thu, chế độ kế toán và điều kiện pháp lý của từng tổ chức, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.

1.1. Phương pháp khấu trừ thuế

Phương pháp khấu trừ thường áp dụng đối với:

- Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.

- Cơ sở kinh doanh có doanh thu đáp ứng điều kiện theo quy định.

- Một số trường hợp đăng ký tự nguyện áp dụng

Theo phương pháp này, số thuế GTGT phải nộp được xác định dựa trên phần chênh lệch giữa:

- Thuế GTGT đầu ra.

- Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.

Phương pháp khấu trừ thường phù hợp với doanh nghiệp có hoạt động mua bán lớn, cần tối ưu chi phí thuế và thực hiện đầy đủ quản trị kế toán.

1.2. Phương pháp tính trực tiếp

Phương pháp trực tiếp thường áp dụng với:

- Hộ kinh doanh.

- Cá nhân kinh doanh.

- Một số doanh nghiệp nhỏ.

- Tổ chức, cá nhân nước ngoài hoặc trường hợp không đáp ứng điều kiện khấu trừ.

Theo phương pháp này, thuế GTGT được tính trực tiếp trên doanh thu hoặc trên giá trị gia tăng theo tỷ lệ quy định.

Đây là phương pháp đơn giản hơn về thủ tục nhưng thường không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Lưu ý: Từ ngày 01/01/2026, cùng với việc áp dụng các quy định mới tại:

- Luật Thuế GTGT 2024.

- Luật sửa đổi, bổ sung số 149/2025/QH15.

- Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

- Thông tư 69/2025/TT-BTC.

Người nộp thuế cần rà soát lại mô hình kinh doanh, doanh thu và chế độ kế toán để xác định đúng phương pháp tính thuế phù hợp, tránh kê khai sai dẫn đến truy thu hoặc xử phạt hành chính.

2. Cách tính thuế GTGT mới nhất năm 2026 theo từng phương pháp

Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hiện nay thuế GTGT được tính theo hai phương pháp chính gồm phương pháp khấu trừ thuế và phương pháp tính trực tiếp. Tùy từng loại hình kinh doanh, ngành nghề và điều kiện pháp lý, người nộp thuế sẽ áp dụng công thức tương ứng.

2.1 Cách tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế

Căn cứ Khoản 1, Điều 11, Luật Thuế GTGT 2024 và Điều 20, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, số thuế GTGT phải nộp được xác định như sau:

Số thuế GTGT phải nộp = Số thuế GTGT đầu ra - Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

Trong đó:

Số thuế GTGT đầu ra/đầu vào = Giá tính thuế của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế x Thuế suất GTGT

Cụ thể:

- Thuế GTGT đầu ra là tổng số thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ bán ra ghi trên hóa đơn GTGT.

- Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ là tổng số thuế GTGT ghi trên hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế.

Đặc điểm:

- Áp dụng chủ yếu với doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.

- Được khấu trừ thuế GTGT đầu vào hợp lệ.

- Phù hợp với doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn.

Ví dụ:

Doanh nghiệp nhập hàng hóa trị giá 200 triệu đồng, thuế suất GTGT 10%:

Thuế GTGT đầu vào = 200 triệu x 10% = 20 triệu đồng

Doanh nghiệp bán ra với giá 250 triệu đồng, thuế suất GTGT 10%:

Thuế GTGT đầu ra = 250 triệu x 10% = 25 triệu đồng

=> Số thuế GTGT phải nộp = 25 triệu - 20 triệu = 5 triệu đồng

2.2. Cách tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

Phương pháp trực tiếp hiện được chia thành hai hình thức:

a) Phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng (Áp dụng với hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý)

Căn cứ Khoản 1, Điều 12, Luật Thuế GTGT 2024 và Điều 22, Nghị định 181/2025/NĐ-CP:

Số thuế GTGT phải nộp = Giá trị gia tăng x Thuế suất GTGT

Trong đó: Giá trị gia tăng = Giá bán ra - Giá mua vào tương ứng.

- Giá bán ra là giá thực tế bán cho người tiêu dùng, bao gồm tiền công chế tác, thuế GTGT và các khoản phụ thu.

- Giá mua vào là giá mua hoặc nhập khẩu tương ứng của vàng, bạc, đá quý đã bao gồm thuế GTGT.

Ví dụ:

Tổng giá bán vàng bạc: 75 triệu đồng.

Tổng giá mua vào: 55 triệu đồng.

=> Giá trị gia tăng = 75 triệu - 55 triệu = 20 triệu đồng.

=> Thuế GTGT phải nộp = 20 triệu x 10% = 2 triệu đồng.

b) Phương pháp trực tiếp trên doanh thu

Căn cứ Khoản 2, Điều 12, Luật Thuế GTGT 2024:

Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ %

Trong đó:

- Doanh thu là tổng số tiền bán hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn bán hàng, bao gồm phụ thu và phí bổ sung.

- Tỷ lệ % được xác định theo từng lĩnh vực:

+ Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%.

+ Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%.

+ Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%.

+ Hoạt động kinh doanh khác: 2%.

Ví dụ:

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xây dựng có doanh thu 700 triệu đồng/quý => Thuế GTGT phải nộp = 700 triệu x 5% = 35 triệu đồng.

Bài viết tham khảo: Cách tính thuế TNCN năm 2026 theo mức giảm trừ gia cảnh mới nhất. Có thu nhập từ hai công ty, quyết toán thuế TNCN từ 14/2/2026 thực hiện như thế nào?

2.3. Lưu ý khi áp dụng từng phương pháp

Việc xác định đúng phương pháp tính thuế GTGT có ý nghĩa quan trọng trong:

- Kê khai đúng nghĩa vụ thuế.

- Xuất hóa đơn phù hợp.

- Xác định chính xác số thuế phải nộp.

- Tránh truy thu, xử phạt.

- Tối ưu chi phí thuế hợp pháp.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần căn cứ vào doanh thu, ngành nghề, mô hình hoạt động và chế độ kế toán để lựa chọn hoặc áp dụng đúng phương pháp theo quy định pháp luật hiện hành. Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục được cập nhật từ năm 2026, việc rà soát thường xuyên là cần thiết để hạn chế rủi ro pháp lý và tài chính.

3. Một số câu hỏi quan trọng cần lưu ý khi tính thuế GTGT năm 2026

3.1. Hộ, cá nhân kinh doanh doanh thu bao nhiêu thì phải nộp thuế GTGT?

Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT và thuế TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh được nâng lên 1 tỷ đồng/năm:

- Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống: Không thuộc diện chịu thuế GTGT, TNCN.

- Doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm: Phải nộp thuế theo quy định và bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử kết nối cơ quan thuế.

Việc xác định đúng ngưỡng doanh thu có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp tính thuế và thực hiện nghĩa vụ kê khai.

3.2. Mua hàng bao nhiêu tiền thì bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế?

Theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, từ năm 2026, ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 5 triệu đồng (đã bao gồm thuế GTGT). Điều này có nghĩa:

- Hóa đơn mua hàng từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới đủ điều kiện khấu trừ thuế đầu vào.

- Nếu mua nhiều lần trong cùng một ngày từ cùng nhà cung cấp, tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên cũng phải đáp ứng điều kiện này

3.3. Chính sách giảm thuế GTGT 8% còn áp dụng đến khi nào?

Theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, chính sách giảm 2% thuế GTGT (từ 10% xuống còn 8%) tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026.

Tuy nhiên, không phải mọi hàng hóa, dịch vụ đều được hưởng mức giảm này. Một số lĩnh vực bị loại trừ gồm:

- Viễn thông.

- Tài chính, ngân hàng.

- Chứng khoán.

- Bảo hiểm.

- Bất động sản.

- Hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Doanh nghiệp cần rà soát chính xác danh mục hàng hóa, dịch vụ để áp dụng đúng thuế suất.

3.4. Điều kiện hoàn thuế GTGT từ năm 2026 có gì thay đổi?

Theo Nghị định 359/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, điều kiện hoàn thuế GTGT đã được nới lỏng đáng kể.

Điểm đáng chú ý: Cơ quan thuế không còn yêu cầu xác minh người bán đã kê khai, nộp thuế mới giải quyết hoàn thuế.

Điều này giúp:

- Rút ngắn thời gian hoàn thuế.

- Giảm áp lực thủ tục cho doanh nghiệp.

- Hỗ trợ cải thiện dòng tiền, đặc biệt với doanh nghiệp xuất khẩu.

3.5. Hóa đơn nào đủ điều kiện để khấu trừ thuế GTGT đầu vào?

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ:

- Hóa đơn GTGT: Được sử dụng để kê khai, khấu trừ thuế đầu vào nếu đáp ứng đủ điều kiện.

- Hóa đơn bán hàng: Không được khấu trừ thuế GTGT.

Vì vậy, khi tiếp nhận chứng từ đầu vào, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ loại hóa đơn để tránh mất quyền lợi thuế.

3.6. Nếu kinh doanh nhiều ngành nghề với nhiều mức thuế suất thì tính thế nào?

Hiện nay, thuế GTGT áp dụng theo các mức: 0%, 5%, 8%, 10%.

Doanh nghiệp kinh doanh đa ngành cần tách riêng doanh thu theo từng mức thuế suất và kê khai đúng từng nhóm hàng hóa, dịch vụ

Nếu không tách riêng được, cơ sở kinh doanh phải áp dụng mức thuế suất cao nhất đối với toàn bộ doanh thu liên quan.

Tóm lại, việc nắm rõ phương pháp, công thức tính thuế GTGT và các quy định mới áp dụng từ năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện kê khai chính xác, tối ưu nghĩa vụ thuế và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.