Từ ngày 01/01/2026, thuế khoán chính thức được bãi bỏ và toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp. Doanh thu sẽ được chia thành ba nhóm để xác định nghĩa vụ thuế, trong đó hộ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm được áp dụng cách tính riêng, phù hợp quy mô nhỏ lẻ. Vậy từng nhóm hộ kinh doanh sẽ phải kê khai và nộp thuế ra sao từ năm 2026?

Mục Lục 1. Phân nhóm doanh thu và nguyên tắc tính thuế hộ kinh doanh từ 2026 2. Hai loại thuế hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải nộp từ ngày 01/01/2026 2.1. Thuế giá trị gia tăng (GTGT) 2.2. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 3. Cách tính thuế đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ từ ngày 01/01/2026 4. Sổ tay thực hiện nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh từ 2026 4.1. Đăng ký tài khoản thuế điện tử: bước đầu tiên bắt buộc 4.2. Kê khai thuế: thực hiện toàn bộ trên môi trường số 4.3. Nộp thuế: đa kênh, thanh toán ngay trên điện thoại

1. Phân nhóm doanh thu và nguyên tắc tính thuế hộ kinh doanh từ 2026

Từ ngày 01/01/2026, thuế khoán được chính thức bãi bỏ, toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang cơ chế tự khai và tự nộp theo quy định mới. Nghĩa vụ thuế được xác định dựa trên doanh thu thực tế, chia thành ba nhóm:

- Nhóm 1: Doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm.

- Nhóm 2: Doanh thu trên 200 triệu đến 3 tỷ đồng/năm.

- Nhóm 3: Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.

Trong phạm vi bài viết này, nội dung tập trung vào cách tính thuế đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ thuộc nhóm 1 và nhóm 2.

Tham khảo: 7 Việc cần hoàn tất trước 01/01/2026 khi xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán.

2. Hai loại thuế hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải nộp từ ngày 01/01/2026

Sau khi áp dụng cơ chế tự khai – tự nộp, hộ kinh doanh nhỏ lẻ sẽ xác định nghĩa vụ thuế dựa trên doanh thu thực tế và ngành nghề. Trong giai đoạn mới này, hai sắc thuế quan trọng mà đa số hộ kinh doanh phải xem xét gồm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

2.1. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Thuế GTGT là khoản thu đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ khi bán ra. Đây là sắc thuế gián thu, hộ kinh doanh thu hộ cho Nhà nước thông qua giá bán cho người tiêu dùng. Từ ngày 01/01/2026, theo Khoản 25, Điều 5, Luật Thuế GTGT 2024, chỉ những hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lên mới thuộc diện nộp thuế này.

Việc xác định ngưỡng doanh thu giúp phân loại rõ các hộ kinh doanh quy mô nhỏ, tránh phát sinh thủ tục cho nhóm hoạt động không đáng kể. Những hộ vượt ngưỡng 200 triệu đồng/năm sẽ phải thực hiện kê khai định kỳ và nộp thuế GTGT theo tỷ lệ hoặc theo phương pháp quy định tùy trường hợp.

2.2. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Thuế TNCN là khoản thu trực thu đánh vào phần thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của chủ hộ. Khác với GTGT, thuế TNCN phản ánh phần lợi nhuận mà hộ kinh doanh tạo ra trong năm dương lịch. Theo quy định pháp luật hiện hành, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu không vượt quá 100 triệu đồng/năm được miễn nộp thuế thu nhập cá nhân.

Việc duy trì mức miễn 100 triệu đồng/năm nhằm hỗ trợ nhóm kinh doanh siêu nhỏ, đảm bảo phù hợp với thực tế hoạt động và giảm gánh nặng hành chính. Các hộ kinh doanh có doanh thu cao hơn sẽ phải kê khai thu nhập tính thuế và nộp thuế TNCN theo tỷ lệ hoặc theo thu nhập tùy phương pháp áp dụng.

3. Cách tính thuế đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ từ ngày 01/01/2026

Từ năm 2026, hộ kinh doanh nhỏ lẻ tính thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Số thuế phải nộp được xác định dựa trên doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế theo ngành nghề, áp dụng đồng thời cho thuế GTGT và thuế TNCN.

Công thức chung:

- Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ % GTGT.

- Thuế TNCN = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ % TNCN.

Để thuận tiện theo dõi, các tỷ lệ thuế được hệ thống theo bảng sau:

Bảng 1 – Tỷ lệ thuế theo ngành nghề với hộ kinh doanh trực tiếp

STT	Ngành nghề kinh doanh	Thuế GTGT	Thuế TNCN
1	Phân phối, bán buôn – bán lẻ hàng hóa	1%	0,5%
2	Dịch vụ; xây dựng không bao vật liệu	5%	2%
3	Cho thuê tài sản	5%	5%
4	Đại lý xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp; bồi thường vi phạm hợp đồng, bồi thường khác	–	5%
5	Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu vật liệu	3%	1,5%
6	Các hoạt động kinh doanh khác	2%	1%

Nhìn chung, nhóm dịch vụ chịu mức thuế cao nhất, trong khi các hoạt động thương mại thuần túy áp dụng tỷ lệ thấp hơn do giá trị gia tăng không lớn.

Với hộ kinh doanh bán hàng qua sàn thương mại điện tử, nghĩa vụ thuế được thực hiện theo cơ chế khấu trừ tại nguồn. Sàn TMĐT thu và nộp thay theo tỷ lệ quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP.

Bảng 2 – Tỷ lệ thuế áp dụng với hộ kinh doanh TMĐT (khấu trừ tại nguồn)

STT	Loại hình giao dịch	Thuế GTGT	Thuế TNCN (cá nhân cư trú)	Thuế TNCN (không cư trú)
1	Bán hàng hóa	1%	0,5%	1%
2	Cung cấp dịch vụ	5%	2%	2%
3	Vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa	3%	1,5%	2%

Cơ chế này giúp kiểm soát doanh thu minh bạch hơn, đồng thời giảm áp lực kê khai trực tiếp cho hộ kinh doanh thương mại điện tử.

Ví dụ minh họa:

Một hộ kinh doanh bán hàng tạp hóa (thuộc nhóm phân phối – cung cấp hàng hóa), có doanh thu 600 triệu đồng/năm.

Tỷ lệ thuế theo quy định:

- GTGT: 1%.

- TNCN: 0,5%.

(1) Tính thuế GTGT phải nộp

Công thức: Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ GTGT.

Áp dụng: 600.000.000 × 1% = 6.000.000 đồng.

(2) Tính thuế TNCN phải nộp

Công thức: Thuế TNCN = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ TNCN.

Áp dụng: 600.000.000 × 0,5% = 3.000.000 đồng.

=> Tổng số thuế phải nộp trong năm.

6.000.000 (GTGT) + 3.000.000 (TNCN) = 9.000.000 đồng/năm.

Như vậy, hộ kinh doanh nộp tổng cộng 9 triệu đồng/năm, tương đương 750.000 đồng/tháng.

Có thể bạn quan tâm: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.

4. Sổ tay thực hiện nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh từ 2026

Với việc chuyển toàn bộ quy trình sang môi trường số, hộ kinh doanh cần nắm vững các bước từ đăng ký tài khoản, kê khai đến nộp thuế để tránh sai sót và đảm bảo nghĩa vụ thuế được thực hiện đúng hạn.

4.1. Đăng ký tài khoản thuế điện tử: bước đầu tiên bắt buộc

Từ năm 2026, toàn bộ khai – nộp thuế của hộ kinh doanh đều thực hiện trực tuyến. Vì vậy, việc tạo tài khoản thuế điện tử là yêu cầu đầu tiên trước khi kê khai. Hộ kinh doanh có thể đăng ký nhanh trên eTax Mobile hoặc Cổng thuế điện tử dành cho cá nhân:

- Trên eTax Mobile: tải ứng dụng, chọn “Đăng ký”, nhập thông tin định danh, xác nhận OTP và nhận thông báo kích hoạt từ Cục Thuế. Người đã có VNeID mức 2 có thể đăng nhập ngay không cần điền lại thông tin.

- Trên cổng thuế điện tử: truy cập hệ thống, nhập MST, bổ sung thông tin liên hệ, xác thực và chờ cơ quan thuế xác nhận qua SMS/email.

Việc hoàn tất tài khoản điện tử giúp hộ kinh doanh truy cập toàn bộ dịch vụ thuế online, tránh phải làm thủ tục trực tiếp.

4.2. Kê khai thuế: thực hiện toàn bộ trên môi trường số

Hộ kinh doanh có thể gửi tờ khai qua eTax Mobile hoặc Cổng thông tin của Cục Thuế. Quy trình được chuẩn hóa thành 3 bước:

- Bước 1: Đăng nhập hệ thống.

- Bước 2: Chọn mục kê khai, nhập doanh thu – loại thuế – kỳ tính thuế và đính kèm tài liệu liên quan.

- Bước 3: Xác nhận nộp bằng OTP hoặc chữ ký số.

Thời hạn kê khai:

- Theo tháng: trước ngày 20 tháng sau.

- Theo quý: trước ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau.

- Theo năm: trước ngày cuối cùng của tháng đầu năm dương lịch.

- Phát sinh lần đầu: trong 10 ngày kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế

Một số mẫu tờ khai thường dùng: 01/CNKD (GTGT – TNCN), 01/TKN-CNKD (tờ khai năm), 01-2/BK-HĐKD (bảng kê hoạt động), 01/TTS và 01-1/BK-TTS đối với cá nhân cho thuê tài sản.

Việc lưu lại hồ sơ ở dạng PDF/XML ngay sau khi nộp giúp hộ kinh doanh thuận tiện đối chiếu khi có yêu cầu từ cơ quan thuế.

4.3. Nộp thuế: đa kênh, thanh toán ngay trên điện thoại

Sau khi gửi tờ khai, người nộp thuế có thể lựa chọn một trong ba hình thức thanh toán điện tử:

- Qua eTax Mobile: nộp trực tiếp bằng MST, thanh toán bằng tài khoản ngân hàng hoặc quét mã QR do hệ thống tạo.

- Qua Cổng dịch vụ công của Tổng cục Thuế: đăng nhập bằng VNeID, lập giấy nộp tiền và xác nhận qua OTP/VNeID.

- Qua hệ thống eTax (phân hệ cá nhân): lập giấy nộp tiền, chọn khoản thuế đến hạn từ danh sách hệ thống gợi ý và thanh toán trực tuyến.

Tất cả chứng từ nộp thuế được lưu trữ điện tử, hộ kinh doanh có thể kiểm tra tình trạng kê khai – nộp thuế – số thuế còn phải nộp ngay trên ứng dụng.

Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh chính thức bước vào cơ chế thuế tự khai – tự nộp với nhiều thay đổi quan trọng về phương pháp tính, thủ tục điện tử và trách nhiệm quản lý doanh thu.

Việc chủ động cập nhật quy định mới và làm quen với các nền tảng số sẽ giúp hộ kinh doanh vận hành ổn định, hạn chế rủi ro và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của cơ quan thuế trong giai đoạn chuyển đổi.

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.