Từ năm 2026, hộ kinh doanh tự xác định doanh thu, tính số thuế phải nộp và thực hiện nghĩa vụ kê khai theo quy định. Tuy nhiên, không phải hộ nào cũng khai thuế theo cùng một cách bởi mức doanh thu, phương pháp tính thuế TNCN và việc bán hàng qua sàn đều có thể ảnh hưởng đến cách thực hiện. Bài viết dưới đây hướng dẫn từng bước tự tính, tự khai, tự nộp thuế theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.

Mục Lục 1. Trước khi khai thuế, hộ kinh doanh cần xác định những gì? 2. Quy trình tự tính – tự khai – tự nộp thực hiện như thế nào? 3. Những điểm cần kiểm tra trước khi nộp hồ sơ khai thuế

1. Trước khi khai thuế, hộ kinh doanh cần xác định những gì?

Trước khi lập hồ sơ khai thuế, hộ kinh doanh cần xác định doanh thu của cả năm, khoản nào được tính vào doanh thu và phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân đang áp dụng. Ba thông tin này quyết định hộ chỉ cần thông báo doanh thu hay phải khai, nộp thuế; đồng thời giúp tránh bỏ sót hoặc tính trùng doanh thu.

1.1. Tổng doanh thu năm có vượt 01 tỷ đồng không?

Hộ kinh doanh cần tổng hợp doanh thu từ toàn bộ hoạt động, địa điểm và kênh bán hàng, bao gồm doanh thu tại cửa hàng, qua ứng dụng, sàn thương mại điện tử và cả phần đã được tổ chức khác khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế. Doanh thu đã được nộp thuế thay vẫn phải được tính khi xác định quy mô doanh thu năm. 

Theo Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, sau khi được sửa đổi bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP:

• Doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống: Hoạt động kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng; cá nhân kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Hộ vẫn phải theo dõi và thông báo doanh thu thực tế phát sinh với cơ quan thuế, thông thường chậm nhất ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo.
• Doanh thu năm trên 01 tỷ đồng: Hộ cần xác định số thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân phải nộp và thực hiện khai thuế theo trường hợp tương ứng.

Nếu ban đầu hộ dự kiến doanh thu không vượt 01 tỷ đồng nhưng doanh thu thực tế vượt ngưỡng trong năm, việc khai, nộp thuế bắt đầu từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng theo Khoản 1, Điều 8, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi. Với hộ mới bắt đầu kinh doanh, cần đối chiếu thêm Điều 9 để xác định nghĩa vụ thông báo doanh thu và thời điểm bắt đầu khai thuế. 

1.2. Khoản nào được tính vào doanh thu?

Điều 5, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định doanh thu để xác định thuế thu nhập cá nhân gồm tiền bán hàng, gia công, cung ứng dịch vụ và các khoản thu liên quan đến hoạt động kinh doanh mà hộ được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Quy định cũng bao gồm một số khoản như phụ thu, tiền thưởng, hỗ trợ doanh số và khoản bồi thường liên quan đến hoạt động kinh doanh; đồng thời không bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. 

Khi tổng hợp số liệu, hộ có thể rà soát theo từng nguồn sau:

Nguồn phát sinh	Cách rà soát
Bán trực tiếp tại cửa hàng	Đối chiếu đơn hàng, hóa đơn và sổ bán hàng để ghi nhận doanh thu phát sinh.
Bán qua sàn, ứng dụng	Đối chiếu báo cáo đơn hàng, doanh thu và khoản thuế đã được khấu trừ, nộp thay; tránh bỏ sót doanh thu hoặc ghi nhận trùng.
Giảm giá, hàng bán bị trả lại	Kiểm tra chứng từ và dữ liệu điều chỉnh để xác định đúng phần không tính vào doanh thu.
Tiền chuyển vào tài khoản	Xác định bản chất từng khoản; tiền chuyển giữa các tài khoản hoặc khoản nhận không liên quan đến bán hàng không tự động trở thành doanh thu kinh doanh.

Thời điểm xác định doanh thu cũng cần được kiểm tra, thay vì chỉ dựa vào ngày tiền về tài khoản, đối với bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng cho người mua, đối với cung ứng dịch vụ là thời điểm hoàn thành dịch vụ hoặc từng phần dịch vụ, trừ các trường hợp được quy định riêng tại Điều 5.

1.3. Hộ đang áp dụng cách tính thuế thu nhập cá nhân nào?

Hộ có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng áp dụng phương pháp tính thuế giá trị gia tăng trực tiếp trên doanh thu theo tỷ lệ phần trăm. Với thuế thu nhập cá nhân, phương pháp tính phụ thuộc vào mức doanh thu và lựa chọn của hộ theo Điều 4, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP:

• Doanh thu trên 01 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng/năm: Có thể áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thuế suất nhân với doanh thu tính thuế, hoặc lựa chọn phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.
• Doanh thu trên 03 tỷ đồng/năm: Áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất. Thu nhập tính thuế được xác định từ doanh thu trừ các chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định.

Hộ chỉ tính chi phí được trừ khi áp dụng phương pháp tính thuế trên thu nhập. Theo Điều 6 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, chi phí phải thực tế phát sinh cho hoạt động kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với khoản thanh toán từng lần từ 05 triệu đồng trở lên theo quy định.

Chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình không được tính vào chi phí kinh doanh. Hộ áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập cũng cần lưu ý quy định ổn định phương pháp trong 02 năm liên tục tại Điều 4. 

Tóm tắt:

Doanh thu năm	Thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân	Việc cần làm
Từ 01 tỷ đồng trở xuống	Không chịu thuế giá trị gia tăng; không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động kinh doanh	Theo dõi và thông báo doanh thu thực tế đúng hạn.
Trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồng	Phát sinh nghĩa vụ thuế; có hai phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo điều kiện nêu trên	Xác định phương pháp tính, doanh thu của kỳ và số thuế phải khai, nộp.
Trên 03 tỷ đồng	Phát sinh nghĩa vụ thuế; thuế thu nhập cá nhân tính trên thu nhập tính thuế	Theo dõi đồng thời doanh thu, chi phí đủ điều kiện và thực hiện khai, nộp theo kỳ.

2. Quy trình tự tính – tự khai – tự nộp thực hiện như thế nào?

Sau khi xác định doanh thu năm và phương pháp tính thuế, hộ kinh doanh cần chốt số liệu của từng kỳ, nộp hồ sơ đúng hạn và kiểm tra số thuế thực tế còn phải nộp. Trường hợp bán hàng qua sàn thương mại điện tử, cần đối chiếu thêm khoản thuế đã được sàn khấu trừ, nộp thay.

2.1. Tự tính: chốt doanh thu và số thuế của kỳ

Hộ kinh doanh nên thực hiện theo trình tự sau:

(1) Tổng hợp doanh thu từ từng kênh bán hàng, địa điểm kinh doanh và hoạt động cung cấp dịch vụ trong kỳ.

(2) Đối chiếu sổ bán hàng với hóa đơn, báo cáo từ sàn hoặc ứng dụng; kiểm tra các đơn hủy, hàng bán bị trả lại và khoản giảm giá để điều chỉnh doanh thu đúng quy định.

(3) Phân loại doanh thu theo từng hoạt động để áp dụng tỷ lệ tính thuế giá trị gia tăng và phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân phù hợp. Đồng thời, ghi nhận riêng khoản thuế đã được tổ chức khác khấu trừ, nộp thay.

Thuế giá trị gia tăng được tính trực tiếp trên doanh thu theo tỷ lệ phần trăm áp dụng cho hoạt động kinh doanh. Với thuế thu nhập cá nhân, hộ cần căn cứ phương pháp đang áp dụng: tính theo thuế suất trên doanh thu tính thuế hoặc tính theo thu nhập tính thuế.

Nếu áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập, hộ khai và tạm nộp thuế theo tháng hoặc quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng, sau đó quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo năm. Vì vậy, cần theo dõi riêng số đã tạm nộp trong từng kỳ và số phải nộp sau quyết toán, tránh coi số tạm nộp là kết quả cuối cùng của cả năm.

2.2. Tự khai: xác định kỳ khai và hạn nộp hồ sơ

Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP, quy định cách thực hiện khác nhau theo doanh thu và phương pháp tính thuế:

Tình huống	Cách thực hiện
Doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống	Thông báo doanh thu thực tế phát sinh với cơ quan thuế; trường hợp thông thường, chậm nhất ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo.
Doanh thu năm trên 01 tỷ đến 50 tỷ đồng	Khai, nộp thuế giá trị gia tăng theo quý.
Doanh thu năm trên 50 tỷ đồng	Khai, nộp thuế giá trị gia tăng theo tháng.
Thuế thu nhập cá nhân tính theo thuế suất trên doanh thu	Khai, nộp cùng thời hạn khai, nộp thuế giá trị gia tăng.
Thuế thu nhập cá nhân tính trên thu nhập tính thuế	Khai, tạm nộp theo tháng hoặc quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng; quyết toán theo năm.

Theo Khoản 3, Điều 8, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quý là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên thuộc quý tiếp theo; hồ sơ khai theo tháng là ngày 20 của tháng tiếp theo; hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo năm là ngày 31/3 của năm dương lịch tiếp theo.

Lưu ý với hộ mới kinh doanh: Theo Điều 9, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi, thời điểm bắt đầu hoạt động và doanh thu thực tế phát sinh có thể làm thay đổi lịch thông báo doanh thu trong năm đầu. Nếu doanh thu lũy kế vượt 01 tỷ đồng, hộ thực hiện khai thuế theo quý kể từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng.

2.3. Tự nộp: đối chiếu số phải nộp và số đã được nộp thay

Thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế tương ứng. Trước khi nộp tiền, hộ kinh doanh cần đối chiếu số thuế đã tính với số thuế đã tạm nộp hoặc đã được khấu trừ, nộp thay; sau khi nộp, lưu chứng từ và kiểm tra trạng thái nghĩa vụ thuế để kịp thời phát hiện khoản còn thiếu hoặc nộp thừa.

Đối với hoạt động bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử, Điều 11 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP phân biệt hai trường hợp:

• Nền tảng có cả chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế đối với giao dịch thuộc phạm vi quy định. Hộ cần đối chiếu báo cáo của nền tảng với doanh thu và số thuế đã được nộp thay.
• Nền tảng không có đủ các chức năng nêu trên: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cư trú tự khai, nộp thuế theo trường hợp tương ứng.

Nếu phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp tính trên thu nhập, hộ tổng hợp doanh thu theo quy định và đối chiếu số thuế thu nhập cá nhân đã được nền tảng khấu trừ, nộp thay khi xác định số thuế còn phải nộp.

3. Những điểm cần kiểm tra trước khi nộp hồ sơ khai thuế

Trước khi nộp hồ sơ, hộ kinh doanh nên rà soát ngắn gọn các điểm sau:

• Đối chiếu sổ bán hàng, hóa đơn và báo cáo sàn, ứng dụng để không bỏ sót hoặc cộng trùng doanh thu; kiểm tra riêng đơn hoàn, hủy và hàng bán bị trả lại.
• Kiểm tra số thuế đã được sàn khấu trừ, nộp thay để xác định đúng số còn phải nộp.
• Nếu doanh thu vượt 01 tỷ đồng trong năm, xác định quý bắt đầu khai, nộp thuế và rà soát nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định số 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP.
• Kiểm tra thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử liên quan đến kinh doanh đã thông báo với cơ quan thuế và lưu chứng từ tương ứng với số liệu kê khai.
• Nếu phát hiện khai sai hoặc nộp thừa, xác định kỳ có sai sót để khai bổ sung hoặc xử lý số thuế nộp thừa theo quy định.

Để tự tính, tự khai và tự nộp thuế đúng quy định, hộ kinh doanh cần xác định doanh thu năm, chọn phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân, xác định kỳ khai, đối chiếu hóa đơn và số thuế đã được khấu trừ, sau đó nộp đúng hạn và lưu chứng từ. Việc theo dõi dữ liệu bán hàng, hóa đơn trên cùng một hệ thống cũng giúp hộ dễ kiểm tra số liệu trước mỗi kỳ khai thuế.

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.