Từ 01/7/2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026, thay thế các quy định trước đây về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Theo Công văn 4697/CT-CS, nghị định mới bổ sung nhiều quy định quan trọng về xác định quan hệ liên kết, hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và nghĩa vụ kê khai, giúp doanh nghiệp thực hiện đúng quy định và hạn chế rủi ro về thuế.

Mục Lục 1. Những điểm mới nổi bật của Nghị định 255/2026/NĐ-CP 2. So sánh Nghị định 255/2026/NĐ-CP với Nghị định 132/2020/NĐ-CP 3. Quy định chuyển tiếp khi áp dụng Nghị định 255/2026/NĐ-CP

1. Những điểm mới nổi bật của Nghị định 255/2026/NĐ-CP

Từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định mới về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Dưới đây là những thay đổi đáng chú ý doanh nghiệp cần lưu ý.

1.1. Bổ sung và làm rõ khái niệm giao dịch liên kết, công ty mẹ tối cao

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 255/2026/NĐ-CP là hoàn thiện hệ thống thuật ngữ về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

Việc sửa đổi này nhằm thống nhất với Luật Quản lý thuế 2025, Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung.

Theo Điều 4, Nghị định 255/2026/NĐ-CP, nhiều khái niệm quan trọng đã được bổ sung hoặc làm rõ, gồm:

- Giao dịch liên kết.

- Công ty mẹ tối cao.

- Hồ sơ quốc gia (Local File).

- Hồ sơ toàn cầu (Master File).

- Hiệp định thuế.

- Tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống.

Đáng chú ý, khái niệm "giao dịch liên kết" được quy định cụ thể hơn. Theo đó, giao dịch liên kết không chỉ bao gồm hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ mà còn mở rộng đối với nhiều giao dịch khác như:

- Vay, cho vay và các giao dịch tài chính.

- Thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài sản.

- Chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình.

- Thỏa thuận sử dụng chung tài sản, vốn, lao động hoặc chia sẻ chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết.

Việc bổ sung và chuẩn hóa các khái niệm trên giúp doanh nghiệp có căn cứ pháp lý rõ ràng hơn khi xác định giao dịch liên kết, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai theo quy định.

1.2. Mở rộng trường hợp xác định quan hệ liên kết

Điều 5, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã bổ sung và hoàn thiện quy định về mối quan hệ liên kết, qua đó mở rộng phạm vi các trường hợp phải xác định giao dịch liên kết khi kê khai thuế.

1.2.1. Bổ sung thêm trường hợp phát sinh quan hệ liên kết

Theo quy định mới, doanh nghiệp được xác định có quan hệ liên kết khi phát sinh một trong các giao dịch sau với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc cá nhân có quan hệ thân thích theo quy định:

- Nhượng hoặc nhận chuyển nhượng ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu trong kỳ tính thuế.

- Vay, cho vay, mượn hoặc cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế.

So với quy định trước đây, giao dịch mượn, cho mượn chính thức được bổ sung vào căn cứ xác định quan hệ liên kết. Việc sửa đổi này giúp phản ánh đúng bản chất các giao dịch tài chính phát sinh trên thực tế, hạn chế tình trạng lợi dụng hình thức mượn, cho mượn để né tránh quy định về quản lý giá giao dịch liên kết.

1.2.2. Bổ sung trường hợp không xác định là quan hệ liên kết

Nghị định 255/2026/NĐ-CP cũng bổ sung trường hợp không áp dụng quy định về quan hệ liên kết đối với chủ nợ hoặc bên bảo lãnh là tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán, xử lý nợ, với điều kiện tổ chức này không trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào doanh nghiệp bên nợ hoặc doanh nghiệp được bảo lãnh.

Quy định mới góp phần bảo đảm việc xác định quan hệ liên kết đúng bản chất, phù hợp với thực tế hoạt động của các tổ chức chuyên trách xử lý nợ và tránh phát sinh nghĩa vụ kê khai không cần thiết cho doanh nghiệp.

1.3. Bổ sung quy định về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)

Điều 19, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã bổ sung và hoàn thiện nhiều quy định liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country Report - CbCR) nhằm đồng bộ với chuẩn mực quốc tế và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Một số điểm mới đáng chú ý gồm:

- Bổ sung quy định về hình thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Theo đó, Báo cáo phải:

+ Được lập theo định dạng XML đã được mã hóa.

+ Nộp qua Hệ thống thông tin quản lý thuế theo quy định.

- Bổ sung quy định về tỷ giá quy đổi để xác định ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu. Theo khoản 6 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, tỷ giá được xác định theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.

Những quy định mới này giúp chuẩn hóa phương thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia, thống nhất cách xác định ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu và bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

1.4. Mở rộng đối tượng được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Theo Điểm c, Khoản 2, Điều 20, Nghị định 255/2026/NĐ-CP, điều kiện miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đã được điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Cụ thể, người nộp thuế không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình sẽ được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện:

- Doanh thu dưới 500 tỷ đồng (thay vì dưới 200 tỷ đồng theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP).

- Áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp trên doanh thu thuần đạt tối thiểu:

+ Phân phối: từ 5%.

+ Sản xuất: từ 10%.

+ Gia công: từ 15%.

So với quy định trước đây, Nghị định 255/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu từ dưới 200 tỷ đồng lên dưới 500 tỷ đồng, qua đó mở rộng phạm vi doanh nghiệp được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, góp phần giảm chi phí và thủ tục tuân thủ.

1.5. Quy định mới về cơ sở dữ liệu xác định giá giao dịch liên kết

Theo Điều 17, Nghị định 255/2026/NĐ-CP, quy định về cơ sở dữ liệu phục vụ kê khai, xác định và quản lý giá giao dịch liên kết đã được bổ sung, hoàn thiện theo hướng minh bạch và thống nhất hơn.

Một số điểm mới đáng chú ý gồm:

- Bổ sung Cơ sở dữ liệu quốc gia vào nhóm dữ liệu được sử dụng để kê khai, xác định và quản lý giá giao dịch liên kết, mở rộng nguồn thông tin chính thống phục vụ việc phân tích, so sánh giao dịch.

- Lần đầu tiên quy định thứ tự ưu tiên sử dụng cơ sở dữ liệu, gồm:

+ Cơ sở dữ liệu được công bố công khai.

+ Cơ sở dữ liệu thương mại.

+ Cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế.

Việc bổ sung nguồn dữ liệu và quy định rõ thứ tự ưu tiên giúp tăng tính minh bạch, thống nhất trong quá trình xác định giá giao dịch liên kết, đồng thời hạn chế sự khác biệt trong việc lựa chọn dữ liệu so sánh giữa người nộp thuế và cơ quan thuế.

Bài viết tham khảo: Những trường hợp doanh nghiệp FDI được miễn thuế TNDN trong 3 năm đầu hoạt động. 21 khoản thu nhập được miễn thuế TNCN theo Luật mới gồm những khoản nào?

1.6. Bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan thuế trong quản lý giá giao dịch liên kết

Tại Điều 21, Nghị định 255/2026/NĐ-CP, Chính phủ bổ sung quy định về trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan thuế trong quản lý giá giao dịch liên kết theo hướng tăng cường quản lý tuân thủ.

Thứ nhất, Điểm c, Khoản 1, Điều 21 quy định không sử dụng Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) để điều chỉnh hoặc ấn định giá giao dịch liên kết, nhằm bảo đảm báo cáo chỉ được sử dụng phục vụ quản lý rủi ro và trao đổi thông tin theo quy định.

Thứ hai, Khoản 10, Điều 21 bổ sung trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc xây dựng chương trình hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ tự nguyện, công bố tỷ suất lợi nhuận ngành, hỗ trợ kê khai, xác định giá giao dịch liên kết và bảo mật thông tin của người nộp thuế.

Bên cạnh đó, Điều 22 Nghị định 255/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về trách nhiệm của các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh trong việc phối hợp tuyên truyền, cung cấp, kết nối và chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, phù hợp với cơ cấu tổ chức mới sau sáp nhập.

2. So sánh Nghị định 255/2026/NĐ-CP với Nghị định 132/2020/NĐ-CP

Nghị định 255/2026/NĐ-CP không thay đổi toàn bộ cơ chế quản lý giao dịch liên kết mà kế thừa nhiều quy định của Nghị định 132/2020/NĐ-CP, đồng thời sửa đổi, bổ sung một số nội dung quan trọng để đồng bộ với Luật Quản lý thuế 2025 và các quy định về thuế tối thiểu toàn cầu. Dưới đây là những thay đổi đáng chú ý:

Tiêu chí	Nghị định 132/2020/NĐ-CP	Nghị định 255/2026/NĐ-CP	Điểm mới nổi bật
Phạm vi điều chỉnh	Quy định về xác định giá giao dịch liên kết, kê khai và hồ sơ.	Quy định đầy đủ hơn về nguyên tắc quản lý thuế, giao dịch liên kết, Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR), hồ sơ và kê khai.	Hệ thống hóa toàn diện nội dung quản lý thuế đối với giao dịch liên kết.
Nguyên tắc quản lý của cơ quan thuế	Quy định trực tiếp nguyên tắc quản lý, kiểm tra và thanh tra.	Dẫn chiếu thực hiện theo Luật Quản lý thuế 2025.	Đồng bộ với Luật Quản lý thuế mới, không còn quy định riêng tại Nghị định.
Khái niệm giao dịch liên kết	Quy định trong phần phạm vi điều chỉnh.	Đưa vào Điều 4 và bổ sung, hoàn thiện nhiều khái niệm liên quan.	Làm rõ cơ sở pháp lý, thống nhất với quy định hiện hành.
Quan hệ liên kết	Chỉ quy định trường hợp vay, cho vay.	Bổ sung trường hợp mượn, cho mượn từ 10% vốn góp của chủ sở hữu; đồng thời bổ sung trường hợp không xác định quan hệ liên kết đối với tổ chức Nhà nước 100% vốn chuyên xử lý nợ.	Mở rộng và làm rõ tiêu chí xác định quan hệ liên kết.
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)	Ngưỡng doanh thu từ 18.000 tỷ đồng, chưa quy định đầy đủ về trường hợp miễn, phương thức nộp.	Áp dụng ngưỡng 750 triệu Euro, bổ sung trường hợp miễn/phải nộp, quy định nộp điện tử định dạng XML và mẫu thông báo.	Tiệm cận chuẩn OECD và phù hợp cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu.
Miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết	Doanh thu dưới 200 tỷ đồng và phải đáp ứng nhiều điều kiện.	Nâng ngưỡng lên dưới 500 tỷ đồng, đồng thời bỏ tiêu chí "kinh doanh với chức năng đơn giản".	Mở rộng đối tượng được miễn lập hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ.
Cơ sở dữ liệu xác định giá giao dịch liên kết	Chưa quy định thứ tự ưu tiên sử dụng dữ liệu.	Bổ sung Cơ sở dữ liệu quốc gia và quy định thứ tự ưu tiên: dữ liệu công khai → dữ liệu thương mại → dữ liệu của cơ quan thuế.	Tăng tính minh bạch và thống nhất khi xác định giá giao dịch liên kết.
Hỗ trợ người nộp thuế	Chủ yếu theo hướng quản lý rủi ro.	Bổ sung chương trình hỗ trợ tuân thủ tự nguyện, công bố tỷ suất lợi nhuận ngành, hỗ trợ kê khai và bảo mật dữ liệu.	Chuyển dần sang mô hình quản lý hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm.

3. Quy định chuyển tiếp khi áp dụng Nghị định 255/2026/NĐ-CP

Ngoài các quy định mới về giao dịch liên kết, Nghị định 255/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ thời điểm áp dụng và nguyên tắc chuyển tiếp nhằm bảo đảm tính liên tục trong thực hiện chính sách thuế. Cụ thể, căn cứ Khoản 3, Điều 23, Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

- Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đồng thời áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026.

- Doanh nghiệp đang được chuyển tiếp chi phí lãi vay theo quy định tại Điều 3 Nghị định 20/2025/NĐ-CP tiếp tục được chuyển tiếp trong thời gian còn lại theo quy định của Nghị định này.

- Quy định chuyển tiếp giúp bảo đảm không làm gián đoạn quyền lợi của người nộp thuế, đồng thời tạo sự thống nhất khi chuyển từ Nghị định 132/2020/NĐ-CP sang Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã cập nhật nhiều quy định quan trọng về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết, đồng thời đồng bộ với Luật Quản lý thuế 2025 và các chuẩn mực quốc tế của OECD.

Doanh nghiệp có quan hệ liên kết cần chủ động rà soát hoạt động, cập nhật hồ sơ và thực hiện đúng các quy định mới để bảo đảm tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro về thuế ngay từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026. 

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.