Từ tháng 7/2026, nhiều quy định mới trong lĩnh vực thuế và kế toán chính thức có hiệu lực, đáng chú ý là Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cùng một số chính sách mới về thuế xuất khẩu, xử phạt vi phạm hành chính hải quan và chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Đây là những thay đổi quan trọng mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người nộp thuế cần chủ động cập nhật để thực hiện đúng quy định.

Mục lục: 1. Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 2. Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức được áp dụng từ ngày 01/7/2026 3. Điểm mới Thông tư 58/2026/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ 4. Tăng thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản từ ngày 23/7/2026 5. Quy định mới về xử phạt khai sai thuế trong lĩnh vực hải quan từ ngày 01/7/2026

1. Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế 2025 bắt đầu được áp dụng, thay thế nhiều quy định trước đây và bổ sung hàng loạt nội dung mới nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Một số điểm đáng chú ý gồm:

1.1. Rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế từ 10 năm xuống còn 5 năm

Theo Khoản 5, Điều 12, Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế được khai bổ sung hồ sơ khai thuế khi phát hiện sai sót trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế có sai sót.

Việc khai bổ sung được thực hiện trong các trường hợp:

• Trước khi cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.
• Hồ sơ khai thuế không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra theo quyết định đã ban hành.
• Hồ sơ không thuộc trường hợp cơ quan điều tra yêu cầu tạm dừng khai bổ sung để phục vụ điều tra vụ án.

So với Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn khai bổ sung đã được rút ngắn từ 10 năm xuống còn 5 năm, đòi hỏi người nộp thuế cần chủ động rà soát và xử lý sai sót sớm hơn.

1.2. Triển khai hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế theo phương thức tự động

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong xử lý thủ tục thuế.

Theo Điều 18 và Điều 19, Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan thuế thực hiện hoàn thuế, miễn thuế và giảm thuế tự động trên cơ sở:

• Dữ liệu quản lý thuế tập trung.
• Tiêu chí đánh giá rủi ro.
• Quy trình xử lý tự động.
• Yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Việc triển khai sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện hạ tầng kỹ thuật và mức độ ứng dụng công nghệ thông tin của ngành thuế.

1.3. Mở rộng phạm vi hoạt động của đại lý thuế

Theo Điều 51, Luật Quản lý thuế 2025, tổ chức kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế (đại lý thuế) được mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ.

Cụ thể, ngoài các dịch vụ về thuế, đại lý thuế còn được cung cấp dịch vụ kế toán cho:

• Doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Hộ kinh doanh.
• Cá nhân kinh doanh.

Điều kiện là đơn vị phải có ít nhất một người sở hữu chứng chỉ kế toán viên theo quy định của pháp luật. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp các đơn vị kinh doanh quy mô nhỏ tiếp cận dịch vụ kế toán chuyên nghiệp với chi phí phù hợp hơn.

2. Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức được áp dụng từ ngày 01/7/2026

Bên cạnh Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cũng chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Luật mới bổ sung nhiều nội dung đáng chú ý, tác động trực tiếp đến người lao động, hộ kinh doanh và cá nhân có thu nhập từ đầu tư.

2.1. Bổ sung một số khoản thu nhập chịu thuế mới

Theo Điều 3, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, phạm vi thu nhập chịu thuế được mở rộng so với trước đây.

Một số khoản thu nhập mới thuộc diện chịu thuế gồm:

• Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng;Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số.
• Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon.
• Thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá theo quy định của pháp luật.

Đối với chuyển nhượng vàng miếng, Chính phủ sẽ quy định cụ thể ngưỡng giá trị chịu thuế, thời điểm áp dụng và mức thuế suất phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng.

2.2. Thay đổi cách tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 là sửa đổi cơ chế tính thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh.

Theo đó:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được trừ các khoản chi phí hợp lệ khi xác định thu nhập tính thuế, tương tự cơ chế áp dụng đối với doanh nghiệp.
• Áp dụng thuế suất 5% đối với thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản theo quy định của Luật.

Các thay đổi này được kỳ vọng sẽ phản ánh sát hơn kết quả kinh doanh thực tế của người nộp thuế và tạo sự đồng bộ giữa chính sách thuế đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

2.3. Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công

So với quy định hiện hành, biểu thuế lũy tiến từng phần đã được đơn giản hóa từ 7 bậc xuống còn 5 bậc:

Đáng chú ý, thuế suất ở bậc 2 được giảm từ 15% xuống còn 10%, còn thuế suất ở bậc 3 giảm từ 25% xuống còn 20%, góp phần giảm nghĩa vụ thuế đối với một bộ phận người lao động có thu nhập trung bình và khá.

3. Điểm mới Thông tư 58/2026/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

Từ ngày 01/7/2026, Thông tư 58/2026/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC với nhiều thay đổi theo hướng đơn giản hóa công tác kế toán, phù hợp hơn với doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh.

3.1. Mở rộng đối tượng được áp dụng

Ngoài doanh nghiệp siêu nhỏ, Thông tư 58/2026/TT-BTC cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được tự nguyện lựa chọn áp dụng chế độ kế toán này nếu có nhu cầu.

Linh hoạt hơn trong việc bố trí người làm kế toán

Doanh nghiệp siêu nhỏ được phép:

• Bố trí người thân của người đại diện pháp luật làm kế toán.
• Bố trí người quản lý, thủ kho, thủ quỹ hoặc người thường xuyên mua bán tài sản kiêm nhiệm công tác kế toán.
• Thuê dịch vụ kế toán theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải có kế toán trưởng. Trường hợp bố trí người phụ trách kế toán thì người này được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính.

3.2. Thiết kế chế độ kế toán theo phương pháp nộp thuế

Một điểm mới nổi bật là chế độ kế toán được xây dựng tương ứng với phương pháp tính thuế của doanh nghiệp.

Thông tư chia thành 4 nhóm áp dụng gồm:

• Nộp thuế GTGT và thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu.
• Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu, thuế TNDN theo thu nhập tính thuế.
• Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu.
• Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, thuế TNDN theo thu nhập tính thuế.

Tương ứng với từng trường hợp là hệ thống chứng từ và sổ kế toán riêng, giúp doanh nghiệp dễ áp dụng hơn trong thực tế.

3.3. Cập nhật hệ thống sổ kế toán mới

Thông tư 58/2026/TT-BTC ban hành nhiều mẫu sổ kế toán mới theo từng phương pháp tính thuế, trong đó có:

• Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.
• Sổ chi tiết doanh thu, chi phí.
• Sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa.
• Sổ chi tiết tiền.
• Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể sử dụng thêm các sổ phục vụ quản trị như sổ công nợ, sổ tài sản cố định, sổ vốn chủ sở hữu hoặc sổ theo dõi các nghĩa vụ thuế khác.

3.4. Thay đổi quy định về báo cáo tài chính

Theo Thông tư 58/2026/TT-BTC:

• Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế phải lập báo cáo tài chính hằng năm.
• Doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu không bắt buộc lập báo cáo tài chính để nộp cơ quan thuế.

Hệ thống báo cáo tài chính cũng được tinh gọn chỉ còn 2 biểu mẫu chính:

• Báo cáo tình hình tài chính (Mẫu B01-DNSN).
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNSN).

4. Tăng thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản từ ngày 23/7/2026

Một chính sách đáng chú ý khác có hiệu lực trong tháng 7/2026 là việc điều chỉnh tăng thuế xuất khẩu đối với một số loại khoáng sản theo Nghị định 201/2026/NĐ-CP.

Theo đó, Nghị định 201/2026/NĐ-CP đã sửa đổi Phụ lục I - Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP. Nhiều mặt hàng khoáng sản được điều chỉnh tăng thuế suất nhằm tăng cường quản lý tài nguyên và hạn chế xuất khẩu khoáng sản thô.

Các mặt hàng được điều chỉnh thuế suất gồm:

Trong số các mặt hàng nêu trên, nhóm tràng thạch, fluorite có hàm lượng CaF₂ không quá 97% và leucite, nephelin, nephelin xienit có mức tăng mạnh nhất, từ 3% - 5% lên 10%.

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản cần lưu ý rà soát hợp đồng, kế hoạch xuất khẩu và nghĩa vụ thuế để bảo đảm tuân thủ đúng mức thuế suất mới kể từ ngày 23/7/2026.

5. Quy định mới về xử phạt khai sai thuế trong lĩnh vực hải quan từ ngày 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 169/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung quy định xử phạt đối với các hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn hoặc không thu.

Theo Điều 10 Nghị định 169/2026/NĐ-CP, tùy tính chất vi phạm, người nộp thuế có thể bị phạt từ 10% đến 20% trên số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được hưởng không đúng quy định.

Một số hành vi vi phạm điển hình gồm:

• Khai sai về số lượng, tên hàng hóa, chất lượng, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, thuế suất hoặc mức thuế.
• Khai sai đối tượng không chịu thuế, đối tượng miễn thuế hoặc hàng hóa thuộc diện quản lý theo hạn ngạch thuế quan.
• Kê khai không đúng nội dung trong hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế hoặc hồ sơ xử lý tiền thuế, tiền phạt nộp thừa.
• Vi phạm quy định quản lý nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất dẫn đến chênh lệch tồn kho thực tế so với sổ sách và hồ sơ hải quan.
• Lập báo cáo quyết toán nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu không đúng với thực tế sử dụng để sản xuất hàng gia công hoặc hàng xuất khẩu.
• Khai báo theo loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu nhưng không có cơ sở sản xuất hoặc không có máy móc, thiết bị phù hợp phục vụ hoạt động sản xuất theo quy định.

Lưu ý, việc xử phạt chỉ áp dụng khi số tiền thuế chênh lệch đạt từ:

• 500.000 đồng/tờ khai hải quan đối với cá nhân.
• 2 triệu đồng/tờ khai hải quan đối với tổ chức.

Doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu cần rà soát quy trình kê khai, quản lý hồ sơ và báo cáo quyết toán hải quan để hạn chế rủi ro bị xử phạt khi quy định mới chính thức được áp dụng.

Từ tháng 7/2026, nhiều chính sách thuế mới bắt đầu được áp dụng, nổi bật là Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, chế độ kế toán mới cho doanh nghiệp siêu nhỏ, điều chỉnh thuế xuất khẩu khoáng sản và quy định xử phạt hải quan. Người nộp thuế và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật để thực hiện đúng quy định, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động.

Dương Thúy