Đăng ký thuế lần đầu là thủ tục xác lập thông tin để cấp và sử dụng mã số thuế. Từ ngày 01/7/2026, thủ tục này được thực hiện theo Thông tư 90/2026/TT-BTC. Kế toán cần xác định đúng hình thức, nơi nộp và hồ sơ để tránh phải bổ sung.

Mục Lục 1. Những điểm mới của Thông tư 90/2026/TT-BTC 2. Hướng dẫn đăng ký thuế lần đầu theo hai hình thức 3. Hướng dẫn đăng ký thuế lần đầu đối với tổ chức 4. Hướng dẫn đăng ký thuế lần đầu đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình và cá nhân kinh doanh 5. Cách nộp hồ sơ đăng ký thuế 6. Mã số thuế được cấp và sử dụng như thế nào?

1. Những điểm mới của Thông tư 90/2026/TT-BTC

Thông tư 90/2026/TT-BTC bổ sung và làm rõ nhiều nội dung mới về đăng ký thuế. Trước hết, văn bản mở rộng đối tượng đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế, bao gồm tổ chức nước ngoài có doanh thu tại Việt Nam qua nền tảng thương mại điện tử, cá nhân không cư trú kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, văn phòng điều hành dự án dầu khí và người nộp thuế thuộc diện áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu.

Các trường hợp doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khấu trừ và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài, nhà cung cấp nước ngoài, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh trên nền tảng số cũng được quy định rõ hơn.

Thông tư 90/2026/TT-BTC đồng thời hoàn thiện cấu trúc mã số thuế 10 chữ số, 13 chữ số và nguyên tắc sử dụng số định danh cá nhân làm mã số thuế.

Một điểm mới đáng chú ý khác là bổ sung hình thức nộp hồ sơ điện tử qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng định danh quốc gia và Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Khi thay đổi địa chỉ trụ sở làm thay đổi cơ quan thuế quản lý, người nộp thuế không phải hoàn thành nghĩa vụ thuế tại nơi chuyển đi trước khi thực hiện thủ tục thay đổi.

Trường hợp thuộc diện kiểm tra tại trụ sở, cơ quan thuế phải thông báo cho người nộp thuế trong thời hạn hai ngày làm việc.

Ngoài ra, Thông tư 90/2026/TT-BTC còn bổ sung cơ chế xử lý đối với doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế để giải thể nhưng chưa được cập nhật tình trạng pháp lý sau 180 ngày.

2. Hướng dẫn đăng ký thuế lần đầu theo hai hình thức

Thông tư 90/2026/TT-BTC phân chia thủ tục đăng ký thuế lần đầu theo hai hình thức chính: Đăng ký thuế cùng với đăng ký kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông. Hình thức đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế.

Doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, đơn vị phụ thuộc và hộ kinh doanh thuộc diện đăng ký kinh doanh thực hiện theo cơ chế một cửa liên thông. Thông tin đăng ký thuế được tích hợp và chuyển sang cơ quan thuế.

Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân không đăng ký qua cơ quan đăng ký kinh doanh; nhà thầu, nhà cung cấp nước ngoài và các đối tượng tại Điều 4 Thông tư 90/2026/TT-BTC đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế.

3. Hướng dẫn đăng ký thuế lần đầu đối với tổ chức

3.1. Tổ chức đăng ký theo cơ chế một cửa liên thông

Doanh nghiệp và tổ chức thuộc diện liên thông nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Người nộp thuế không phải lập thêm hồ sơ đăng ký thuế riêng.

3.2. Tổ chức đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế

Đối với các tổ chức không thực hiện đăng ký thuế theo cơ chế một cửa liên thông, hồ sơ đăng ký thuế lần đầu phải được nộp trực tiếp đến cơ quan thuế có thẩm quyền.

Theo Thông tư 90/2026/TT-BTC, địa điểm nộp và thành phần hồ sơ được xác định phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng tổ chức.

Nơi nộp hồ sơ được xác định theo trụ sở, địa điểm hoạt động và tính chất của người nộp thuế. Tùy đối tượng, hồ sơ có thể gồm:

• Tờ khai đăng ký thuế theo mẫu tương ứng;
• Bảng kê công ty con, công ty thành viên, đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, nếu có;
• Bản sao giấy phép thành lập và hoạt động, quyết định thành lập hoặc giấy tờ tương đương;
• Tài liệu về hợp đồng nhà thầu, nghĩa vụ nộp thay hoặc hoạt động tại Việt Nam, nếu phát sinh.

Nhà cung cấp nước ngoài đăng ký qua Hệ thống thông tin quản lý thuế và sử dụng Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 01/NCCNN ban hành kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC.

4. Hướng dẫn đăng ký thuế lần đầu đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình và cá nhân kinh doanh

4.1. Đối với hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Thông tin được chuyển sang cơ quan thuế; hộ kinh doanh không phải nộp hồ sơ riêng.

4.2. Đối với hộ gia đình và cá nhân kinh doanh đăng ký trực tiếp

Đối với hộ gia đình và cá nhân kinh doanh thuộc diện đăng ký thuế trực tiếp. Theo Thông tư 90/2026/TT-BTC, hồ sơ và cơ quan tiếp nhận được quy định cụ thể theo địa điểm kinh doanh, nơi cư trú và hình thức đăng ký của người nộp thuế.

Theo đó, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh nộp hồ sơ tại Thuế cơ sở nơi đặt trụ sở chính. Nếu không có địa điểm cố định thì nộp tại nơi cư trú. Cá nhân cho thuê bất động sản nộp tại Thuế cơ sở nơi có bất động sản.

Hồ sơ cơ bản là Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 03-ĐKT hoặc hồ sơ khai thuế có tích hợp thông tin đăng ký thuế. Trường hợp thuộc diện quy định, người nộp thuế gửi kèm bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh còn hiệu lực.

Cá nhân hoặc người phụ thuộc đăng ký qua cơ quan chi trả sử dụng Văn bản ủy quyền mẫu số 41/UQ-ĐKT và giấy tờ xác định người phụ thuộc. Cá nhân chỉ ủy quyền tại một cơ quan chi trả.

5. Cách nộp hồ sơ đăng ký thuế

Người nộp thuế có thể nộp trực tiếp, gửi qua bưu chính hoặc nộp bằng phương thức điện tử. Theo Điều 6 Thông tư 90/2026/TT-BTC, hồ sơ điện tử có thể được gửi qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng định danh quốc gia hoặc Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Trong một ngày làm việc kể từ khi hệ thống ghi nhận hồ sơ, cơ quan thuế thông báo tiếp nhận hoặc không tiếp nhận. Trường hợp không tiếp nhận, thông báo phải nêu rõ lý do để người nộp thuế hoàn thiện hồ sơ.

6. Mã số thuế được cấp và sử dụng như thế nào?

Mã số thuế 10 chữ số được sử dụng cho tổ chức là đơn vị độc lập và một số cá nhân không có số định danh cá nhân. Mã số thuế 13 chữ số được sử dụng cho đơn vị phụ thuộc và đối tượng khác theo quy định.

Cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thuộc diện luật định sử dụng số định danh cá nhân làm mã số thuế. Vì vậy, kế toán cần đối chiếu họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân với dữ liệu đăng ký thuế trước khi kê khai hoặc đăng ký người phụ thuộc.

 Người nộp thuế được nộp qua các kênh điện tử theo Thông tư 90/2026/TT-BTC và lộ trình triển khai của cơ quan thuế.

Thông tư 90/2026/TT-BTC đẩy mạnh đăng ký thuế điện tử, phân định rõ thủ tục của từng nhóm người nộp thuế và tăng cường đồng bộ dữ liệu định danh.

Chuẩn bị đúng hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân nhanh chóng hoàn tất đăng ký, thực hiện nghĩa vụ thuế và sử dụng hóa đơn điện tử thuận lợi.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.