Nhiều hộ kinh doanh cho rằng chỉ khi có hóa đơn đầu vào mới được lập hóa đơn đầu ra. Tuy nhiên, theo Luật Quản lý thuế năm 2025 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ, việc có hay không có hóa đơn đầu vào không phải là căn cứ để xác định nghĩa vụ lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Vậy trong trường hợp không có hóa đơn đầu vào, hộ kinh doanh có phải xuất hóa đơn đầu ra hay không và cần lưu ý những rủi ro pháp lý nào? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ quy định hiện hành.

Mục Lục 1. Hộ kinh doanh không có hóa đơn đầu vào vẫn phải xuất hóa đơn đầu ra 2. Không có hóa đơn đầu vào có bị xử phạt không? 3. Những thay đổi về hóa đơn điện tử hộ kinh doanh cần lưu ý từ 01/7/2026

1. Hộ kinh doanh không có hóa đơn đầu vào vẫn phải xuất hóa đơn đầu ra

Nhiều hộ kinh doanh cho rằng chỉ khi có hóa đơn đầu vào mới được lập hóa đơn đầu ra. Tuy nhiên, quy định hiện hành không đặt ra điều kiện này.

Theo Điểm a, Khoản 5, Điều 26 Luật Quản lý thuế năm 2025, khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm lập hóa đơn điện tử giao cho người mua. Hóa đơn phải được lập đúng định dạng, ghi đầy đủ nội dung theo quy định và phản ánh trung thực giao dịch phát sinh.

Điều này đồng nghĩa, nghĩa vụ xuất hóa đơn được xác định dựa trên hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, không phụ thuộc vào việc người bán có hay không có hóa đơn đầu vào.

1.1. Đối tượng nào phải sử dụng hóa đơn điện tử?

Theo Khoản 1, Điều 6, Nghị định 254/2026/NĐ-CP, các trường hợp sau phải áp dụng hóa đơn điện tử:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc diện bắt buộc nhưng có nhu cầu vẫn được đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.

1.2. Không có hóa đơn đầu vào có được xuất hóa đơn đầu ra không?

Hiện nay, Luật Quản lý thuế năm 2025 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP không có quy định nào yêu cầu hộ kinh doanh phải có hóa đơn đầu vào mới được lập hóa đơn đầu ra.

Do đó, nếu thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử hoặc đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, hộ kinh doanh vẫn phải lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, kể cả khi chưa có hóa đơn đầu vào của hàng hóa.

Lưu ý: Không có hóa đơn đầu vào không làm mất nghĩa vụ xuất hóa đơn đầu ra, nhưng có thể gây khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc hàng hóa, chứng minh chi phí và tiềm ẩn rủi ro khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.

2. Không có hóa đơn đầu vào có bị xử phạt không?

Pháp luật không quy định xử phạt chỉ vì hộ kinh doanh không có hóa đơn đầu vào. Tuy nhiên, nếu không có hóa đơn hoặc chứng từ hợp pháp chứng minh nguồn gốc hàng hóa, hộ kinh doanh có thể bị xác định là kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và bị xử phạt theo Điều 17, Nghị định 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP.

Ngoài nguy cơ bị xử phạt, việc không có hóa đơn đầu vào còn gây khó khăn trong việc chứng minh chi phí, nguồn gốc hàng hóa và có thể ảnh hưởng đến quá trình thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.

Giá trị hàng hóa vi phạm	Mức phạt
Dưới 1 triệu đồng	Cảnh cáo hoặc 300.000 – 500.000 đồng
Từ 1 triệu đến dưới 10 triệu đồng	500.000 – 5 triệu đồng
Từ 10 triệu đến dưới 50 triệu đồng	5 – 20 triệu đồng
Từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng	20 – 40 triệu đồng
Từ 100 triệu đồng trở lên	40 – 50 triệu đồng

Lưu ý: Ngoài phạt tiền, tùy từng trường hợp, hàng hóa vi phạm có thể bị tịch thu, buộc tiêu hủy hoặc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp theo quy định của pháp luật.

3. Những thay đổi về hóa đơn điện tử hộ kinh doanh cần lưu ý từ 01/7/2026

Bên cạnh quy định về nghĩa vụ lập hóa đơn, từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới về hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP cũng chính thức có hiệu lực. Hộ kinh doanh cần nắm rõ các thay đổi này để thực hiện đúng quy định, hạn chế sai sót trong quá trình sử dụng hóa đơn điện tử.

3.1. Bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng không mặc nhiên phải sử dụng hóa đơn từ máy tính tiền

Theo Điểm c, Điều 6, Nghị định 254/2026/NĐ-CP, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, trừ hoạt động bán lẻ ô tô, mô tô, xe máy và các động cơ khác.

Tuy nhiên, hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã theo quy định thì không bắt buộc chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Vì vậy, không phải mọi hộ kinh doanh bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng đều bắt buộc áp dụng hóa đơn từ máy tính tiền.

3.2. Bổ sung các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử

Theo Điều 7, Nghị định 254/2026/NĐ-CP, một số trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không phải sử dụng hóa đơn điện tử, gồm:

• Bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua theo quy định (trừ trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử).
• Có thu nhập từ cho thuê bất động sản, cung cấp nội dung số, dịch vụ quảng cáo trên nội dung số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
• Làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp đã khấu trừ thuế theo quy định.

3.3. Được ủy nhiệm cho tổ chức kinh tế lập hóa đơn điện tử

Theo Điều 9, Thông tư 91/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được ủy nhiệm cho tổ chức kinh tế, bao gồm cả nền tảng thương mại điện tử, lập hóa đơn điện tử cho người mua.

Khi ủy nhiệm, hộ kinh doanh phải cung cấp thông tin cho bên nhận ủy nhiệm, đăng ký với cơ quan thuế theo Mẫu số 01/ĐKTĐ-HĐĐT và bảo đảm các thông tin trên hóa đơn được thể hiện chính xác theo quy định.

3.4. Có thể bị tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử nếu không cập nhật thông tin đăng ký thuế

Theo Điều 8, Thông tư 91/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh có thông tin đăng ký thuế chưa khớp hoặc chưa đầy đủ theo Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phải cập nhật theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Nếu quá 10 ngày làm việc kể từ khi được thông báo mà chưa thực hiện, cơ quan thuế sẽ tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh.

3.5. Quy định nơi nộp hồ sơ đề nghị cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh

Theo Điều 15, Thông tư 91/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đề nghị cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh phải nộp hồ sơ tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không có địa điểm kinh doanh cố định, hồ sơ được nộp tại cơ quan thuế nơi cư trú (nơi ở hiện tại, nơi tạm trú hoặc nơi thường trú).

3.6. Thay đổi cách xử lý hóa đơn điện tử có sai sót

Theo Điều 10, Thông tư 91/2026/TT-BTC, khi hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền hoặc hóa đơn bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng có sai sót, người bán phải lập hóa đơn thay thế.

Đồng thời, nếu nhiều hóa đơn của cùng một người mua trong cùng tháng sai cùng một nội dung, người bán được lập một hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế kèm bảng kê chi tiết thay vì xử lý từng hóa đơn riêng lẻ.

Tóm lại, hộ kinh doanh không có hóa đơn đầu vào vẫn phải xuất hóa đơn đầu ra khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nếu thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2025 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, hộ kinh doanh cũng cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp để chứng minh nguồn gốc hàng hóa, thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình kinh doanh.

Dương Thúy.

Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ cùng với yêu cầu siết chặt quản lý thuế, Phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn là công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp quản lý hóa đơn điện tử hiệu quả và đúng quy định. Theo đó, giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Liên hệ ngay theo đường dây nóng 24/7 để được tư vấn và dùng thử hoàn toàn MIỄN PHÍ: - Miền Bắc: 1900 4767. - Miền Nam/Trung: 1900 4768.